HỎINhiều nhà đầu tư thường gọi thị trường UpCoM tại HNX là thị trường OTC. Xin  cho tôi được biết nếu gọi như vậy có đúng không?

            ĐÁP: Cho đến nay, thị trường OTC (Over-the-Counter) được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau. Xét về hàng hóa, thị trường OTC có các loại sau đây:
           1) Theo nghĩa thông thường: Là thị trường giao dịch các chứng khoán chưa đủ điều kiện niêm yết trên các sàn giao dịch (SGD) chứng khoán tập trung;
           2) Thị trường thứ ba: Là thị trường thực hiện giao dịch chứng khoán bên ngoài SGD chứng khoán tập trung, mặc dù các chứng khoán này có thể đang được niêm yết trên SGD chứng khoán (exchange-listed securities); và giao dịch được thực hiện giữa các thành viên của SGD với nhau, hoặc giữa các thành viên của SGD với các nhà đầu tư có tổ chức không phải là thành viên. Tuy nhiên, để có thể tiến hành những giao dịch như vậy, các thành viên phải đáp ứng một số điều kiện nhất định. Ví dụ, trước khi bán một khối lượng chứng khoán ra bên ngoài sàn với các tổ chức khác không phải là thành viên của SGD, thành viên bán này phải thỏa mãn tất cả các lệnh mua đang tồn tại trong sổ lệnh tại SGD với mức giá bằng hoặc cao hơn so với mức giá bán ra bên ngoài;
           3) Thị trường thứ tư: Là thị trường tiến hành giao dịch các chứng khoán có thể đã được niêm yết hoặc chưa nhưng với khối lượng lớn giữa các nhà đầu tư có tổ chức, thông qua mạng lưới máy tính kết nối (Ví dụ thị trường qua hệ thống Instinet ở Mỹ).
Dù được quan niệm như thế nào, thị trường OTC mang các đặc điểm chung sau đây:
           i) Tính chất phân tán về giao dịch: Không tập trung về thành viên, về cơ sở vật chất, về thời gian giao dịch;
           ii) Cơ chế giao dịch mang tính thỏa thuận song phương;
           iii) Có vai trò hoạt động tích cực của các nhà tạo lập thị trường;
           iv) Hàng hóa có tiêu chuẩn đa dạng: Không nhất thiết là hàng hóa có chất lượng cao;
           v) Thời hạn và phương thức thanh toán linh hoạt.
           Trong thực tiễn, mô hình tổ chức và giao dịch trên các loại thị trường OTC đã liên tục biến đổi theo thời gian, dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau. Phân chia theo khía cạnh hàng hóa như trên, dù dưới hình thức nào, thị trường OTC vẫn là thị trường lý tưởng dành cho các chứng khoán có tiêu chuẩn khá đa dạng từ thấp đến cao.
            Trên TTCK Việt Nam, đa số đều quan niệm thị trường OTC theo nghĩa thông thường là thị trường giao dịch ngoài hai Sàn Giao dịch HoSE và HaSTC. Tuy nhiên, khi thị trường UPCoM ra đời và nằm trong HaSTC thì nội hàm về thị trường OTC tại Việt Nam chắc chắn có sự thay đổi. Tuy nhiên, điểm quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất là thị trường giao dịch chứng khoán của các công ty đại chúng chưa niêm yết (UPCoM) đi vào hoạt động sẽ góp phần quan trọng vào việc thu hẹp TTCK tự do vốn ẩn chứa nhiều rủi ro đối với nhà đầu tư./